Dysgu Trawsgrifio: Darlith yn Rhyl ynglŷn a ffoaduriaid o Wlad Belg

Gan: Mared Erin Roberts

Y ail ddarn gwnes i drawsgrifio, oedd darlith Saesneg gan ddau siaradwr mewn neuadd yn Rhyl. Roedd cynnwys y ddarlith yn ddiddorol, ac fel y darn blaenorol, roeddwn gydag ychydig o wybodaeth am y pwnc. Mae’n yn ymddangos fel rhywbeth llawer fwy ffurfiol na’r darn blaenorol, ac yn gyffredinol roeddwn yn medru ei ddilyn yn well gan ei fod ychydig mwy naratif. Pwrpas y ddarlith oedd, i siarad am broject a oedd gwneud gyda’r canran uchel o ffoaduriaid o Wlad Belg, a oedd wedi dod i Rhyl i ddianc dinistr ei gwlad yn ystod y ail ryfel byd.

Roedd rhan enfawr o’r ddarlith yn cyflwyno lluniau i gyd-fynd gyda hynny a oedd yn cael ei ddweud gan y darlithwyr. Roedd y darlithwyr ar adegau yn rhoi disgrifiad o’r lluniau, ond yn anaml iawn mae’n nhw yn gwneud hyn mewn unrhyw fanylder, felly i unrhyw un sydd ond yn gwrando neu ddarllen y darn – yn enwau, gall teimlo ychydig ar goll. Wrth ysgrifennu am y lluniau yma, roeddwn yn teimlo fel bod trawsgrifio beth oedd yn cael ei ddweud braidd yn ddibwynt mewn gwirionedd. Nid oeddwn i na unrhyw berson a bysa’n digwydd darllen y trawsgrifiad, yn cael darlun clir o beth oedd yn cael ei ddweud. Ar ôl gorffen y trawsgrifiad, ceisiais wella hyn. Chofiais fod y gwaith a yrrwyd i mi ar Dropbox (sef y safle roedd Fiona yn defnyddio i yrru’r gwaith) yn cynnwys amrywiaeth o luniau. Pan welais y lluniau yma i ddechrau, nid oeddwn yn siŵr os oedd angen i mi wneud unrhyw beth gyda nhw, ond am nad oedd Fiona wedi pwyntio nhw allan gwnes i ddewis i’w anwybyddu. Gyda’r trawsgrifiad yma, roeddwn yn teimlo efalle fy mod yn gwybod beth oedd ei phwrpas. Felly penderfynais chwilota trwy ‘r holl luniau oedd ar y Dropbox, gan feddwl yn siawns fod rhai o’r lluniau yn berthnasol i’r ddarlith yma. Roeddwn yn gobeithio ffeindio rhai o’r lluniau roedd y darlithwyr yn ei ddisgrifio. Roedd rhan helaeth o’r lluniau a oedd yn cael ei ddisgrifio yn lluniau o deuluoedd Belgaidd o’r 1940’au. Felly, roedd gennyf syniad go lew o beth roeddwn yn chwilio am, ac unwaith baswn i yn ei ffeindio, buaswn yn gosod y llun wrth ochr y disgrifiad, fel bod y gwaith yn gwneud fwy o synnwyr. Gwariais tuag awr yn chwilio am unrhyw luniau a oedd yn berthnasol i’r darn yma. Llwyddais i ddarganfod lluniau a sawl fideo o’r digwyddiad. Er hynny, mae nhw i gyd yn lluniau o’r darlithwyr yn hytrach na’r ffoaduriaid. Roeddwn yn eithaf siomedig am hynny, oherwydd hyn oedd yr unig adeg ble roeddwn yn teimlo bysa’r lluniau wedi bod yn ddefnyddiol i fy nhasg. Tebyg i’r darn blaenorol, roedd rhaid stopio tua bob 5 eiliad er mwyn ysgrifennu beth oedd yn cael ei ddweud.

Dechreuais sylweddoli fod hyn yn rhywbeth cyffredinol roedd rhaid gwneud wrth drawsgrifio, ac nid oedd yn berthnasol i’r darn blaenorol yn unig. Roedd y darlithydd cyntaf yn Felgaidd ei hun a gydag acen eithaf cryf, felly roedd yna amseroedd ble roeddwn fethu deall beth oedd yn cael ei ddweud. Bodd bynnag, nid oeddwn yn ffeindio hyn yn broblem enfawr, gan fy mod yn medru deall rhan helaeth o hynny a oedd yn cael ei ddweud. Yn gyffredinol roedd yn fwy dealladwy na’r darn blaenorol. Bodd bynnag, gwnaeth o dal gymryd hirach i’w drawsgrifio na’r darn blaenorol, gan fod y recordiad cyfan yn barau tuag awr. Roeddwn yn gweld hynny braidd yn frawychus i ddechrau. Roeddwn yn gwybod yn syth fy mod ddim am gwblhau’r darn mewn un diwrnod, gan fy mod gyda llawer o aseiniadau eraill i wneud ar wythnos yna. Yn gyfan gwbl, wnes i lwyddo i’w gwblhau mewn tua thri diwrnod, a gymerodd o tua 12 awr i’w wneud.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s